Autentyczny przepis na keks Siostry Anastazji – sprawdzony i prosty

Keks Siostry Anastazji to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i lubianych wypieków w polskiej tradycji cukierniczej. Charakteryzuje się bogatym smakiem, wilgotnym wnętrzem i obfitością bakalii. Ten klasyczny przepis jest idealny zarówno na święta, jak i na codzienne okazje. Dzięki prostym składnikom i jasnym wskazówkom, nawet początkujący cukiernicy mogą cieszyć się doskonałym rezultatem.

Kim była Siostra Anastazja i skąd pochodzi ten przepis?

Siostra Anastazja Pustelnik, należąca do Zgromadzenia Sióstr Służebniczek NMP Niepokalanie Poczętej, jest jedną z najbardziej znanych autorek książek kucharskich w Polsce. Urodziła się w 1926 roku w Bronowicach koło Krakowa. Przez wiele lat pracowała jako kucharka w domu jezuitów w Krakowie, gdzie doskonaliła swoje umiejętności kulinarne.

Jej pierwsza książka kucharska „103 ciasta Siostry Anastazji” została wydana w 2001 roku i od razu stała się bestsellerem. Z czasem pojawiły się kolejne publikacje, w których siostra dzieliła się przepisami na zupy, dania główne, sałatki i desery. Łącznie wydała kilkanaście książek kucharskich, które sprzedały się w nakładzie ponad 2 milionów egzemplarzy.

Przepis na keks, który prezentujemy, pochodzi z jej kulinarnego dorobku i jest jednym z najbardziej cenionych przez Polaków. Charakteryzuje się prostotą wykonania i wykorzystaniem łatwo dostępnych składników, co jest typowe dla wszystkich przepisów Siostry Anastazji. Jej receptury łączą tradycję klasztornej kuchni z praktycznym podejściem, dzięki czemu ciasta zawsze się udają i zachwycają smakiem.

Składniki na tradycyjny keks Siostry Anastazji

Porady dotyczące wyboru składników

Jakość składników ma kluczowe znaczenie dla smaku keksu. Masło powinno być dobrej jakości, o wysokiej zawartości tłuszczu (min. 82%). Jajka najlepiej użyć z wolnego wybiegu – nadadzą ciastu lepszy kolor i smak. Mąka powinna być przesiana, aby napowietrzyć ciasto i uniknąć grudek.

Bakalie do keksu – im bardziej różnorodne, tym lepszy efekt końcowy

Bakalie stanowią serce keksu Siostry Anastazji. Warto wybierać te wysokiej jakości, bez dodatku konserwantów. Rodzynki powinny być miękkie i soczyste – jeśli są przesuszone, można je namoczyć w ciepłej wodzie lub rumie na około 30 minut przed dodaniem do ciasta. Orzechy najlepiej lekko podprażyć na suchej patelni, co wydobędzie ich aromat.

Siostra Anastazja często podkreślała, że w keksie można wykorzystać różne rodzaje bakalii, w zależności od upodobań i dostępności. Oprócz wymienionych w przepisie, świetnie sprawdzą się także suszone żurawiny, figi, daktyle czy migdały. Ważne, aby łączna waga bakalii wynosiła około 400 g, co zapewni ich odpowiednią ilość w każdym kawałku ciasta.

Krok po kroku: jak upiec keks Siostry Anastazji?

1. Przygotowanie bakalii: Rodzynki opłucz i osusz. Jeśli chcesz, możesz je namoczyć w rumie na około 30 minut. Orzechy posiekaj na mniejsze kawałki. Suszone owoce pokrój w kostkę. Wszystkie bakalie wymieszaj z 1 łyżką mąki (odliczoną z całości).
2. Przygotowanie formy: Formę keksową (o wymiarach około 12 x 30 cm) wysmaruj masłem i wysyp bułką tartą lub wyłóż papierem do pieczenia.
3. Nagrzanie piekarnika: Rozgrzej piekarnik do temperatury 170°C (opcja góra-dół, bez termoobiegu).
4. Przygotowanie masy: W dużej misce utrzyj miękkie masło z cukrem pudrem na jasną, puszystą masę (około 3-4 minuty miksowania).
5. Dodawanie jajek: Dodawaj jajka pojedynczo, dokładnie miksując po każdym dodaniu (około 30 sekund na każde jajko).
6. Łączenie składników suchych: W osobnej misce wymieszaj przesianą mąkę z proszkiem do pieczenia, sodą i szczyptą soli.
7. Łączenie masy: Do masy maślanej dodawaj na przemian mąkę i mleko, zaczynając i kończąc na mące. Miksuj na niskich obrotach, tylko do połączenia składników.
8. Dodawanie bakalii: Dodaj przygotowane bakalie i delikatnie wymieszaj łyżką lub szpatułką, aby równomiernie rozprowadzić je w cieście.
9. Pieczenie: Przełóż ciasto do przygotowanej formy, wyrównaj wierzch i wstaw do nagrzanego piekarnika. Piecz przez około 60-70 minut.
10. Sprawdzenie gotowości: Po 60 minutach sprawdź patyczkiem, czy keks jest upieczony – patyczek wbity w środek ciasta powinien wyjść suchy.
11. Studzenie: Po upieczeniu pozostaw keks w formie na 10-15 minut, następnie wyjmij i ostudź całkowicie na kratce.

Na co zwrócić uwagę podczas wyrabiania ciasta?

Prawidłowa konsystencja ciasta z równomiernie rozłożonymi bakaliami

Kluczowym elementem przygotowania keksu jest odpowiednie utarcie masła z cukrem. Ta czynność napowietrza ciasto i wpływa na jego puszystość. Masło musi być miękkie, ale nie roztopione. Jeśli nie masz czasu na czekanie, możesz pokroić je w kostkę i zostawić na 15-20 minut w temperaturze pokojowej.

Dodawanie jajek pojedynczo jest bardzo ważne – każde jajko powinno być dobrze wmieszane przed dodaniem kolejnego. Jeśli dodasz wszystkie naraz, masa może się zwarzyć. Temperatura składników również ma znaczenie – zimne jajka mogą spowodować ścięcie się masy maślanej.

Obtaczanie bakalii w mące to sekret równomiernego rozłożenia ich w cieście. Dzięki temu nie opadną na dno formy podczas pieczenia. Pamiętaj, aby nie przemieszać ciasta zbyt mocno po dodaniu bakalii – wystarczy kilka delikatnych ruchów szpatułką, aby je rozprowadzić.

Dlaczego ten keks jest taki wyjątkowy? Sekrety smaku

Idealny przekrój keksu z równomiernie rozłożonymi bakaliami

Keks Siostry Anastazji wyróżnia się kilkoma cechami, które czynią go wyjątkowym wśród innych wypieków. Przede wszystkim, proporcje składników są perfekcyjnie wyważone, co daje idealną równowagę między słodyczą ciasta a aromatem bakalii. Siostra Anastazja opracowała przepis, który gwarantuje wilgotne, puszyste ciasto, które nie wysycha nawet po kilku dniach.

Sekret tkwi również w technice przygotowania. Dokładne utarcie masła z cukrem, stopniowe dodawanie jajek i delikatne łączenie składników suchych z mokrymi to kluczowe etapy, które wpływają na końcową teksturę. Obtaczanie bakalii w mące zapewnia ich równomierne rozłożenie w cieście, co jest charakterystyczne dla profesjonalnie wykonanego keksu.

Warto również wspomnieć, że keks Siostry Anastazji zyskuje na smaku z czasem. Najlepiej smakuje na drugi lub trzeci dzień po upieczeniu, gdy aromaty się przegryzą. Dlatego często przygotowuje się go z wyprzedzeniem przed świętami czy uroczystościami rodzinnymi.

Warianty keksu Siostry Anastazji – inspiracje na różne okazje

Różne warianty keksu – klasyczny, czekoladowy i świąteczny z lukrem

Niezależnie od wybranego wariantu, podstawowa technika przygotowania keksu pozostaje taka sama. Pamiętaj, że keks Siostry Anastazji to ciasto, które daje duże pole do eksperymentów – możesz dostosować je do swoich upodobań i dostępnych składników, zachowując podstawowe proporcje i technikę wykonania.

Podsumowanie – dlaczego warto wypróbować przepis na keks Siostry Anastazji

Keks Siostry Anastazji – doskonały wypiek na każdą okazję

Przepis na keks Siostry Anastazji to prawdziwy skarb polskiej kuchni. Łączy w sobie prostotę wykonania z wyrafinowanym smakiem, dzięki czemu jest dostępny zarówno dla początkujących, jak i doświadczonych cukierników. Jego bogaty skład, pełen bakalii i aromatycznych dodatków, sprawia, że każdy kęs jest ucztą dla podniebienia.

To ciasto ma w sobie coś wyjątkowego – być może jest to doświadczenie i miłość, z jaką Siostra Anastazja tworzyła swoje przepisy, a może perfekcyjnie dobrane proporcje składników. Niezależnie od przyczyny, keks ten stał się nieodłącznym elementem polskiej tradycji kulinarnej, szczególnie w okresie świątecznym.

Zachęcamy do wypróbowania tego przepisu i odkrycia, dlaczego keks Siostry Anastazji cieszy się niesłabnącą popularnością od lat. Może stanie się również tradycją w Twojej rodzinie, przekazywaną z pokolenia na pokolenie, jak wiele innych przepisów tej niezwykłej zakonnicy.

Źródła

1. [1] „103 ciasta Siostry Anastazji” – Wydawnictwo WAM, Kraków – https://wydawnictwowam.pl
2. [2] „Kuchnia polska – tradycje i smaki” – Muzeum Etnograficzne w Krakowie – https://etnomuzeum.eu
3. [3] „Historia polskiego cukiernictwa klasztornego” – Portal Historyczny – https://historiapopolsku.pl
4. [4] „Siostra Anastazja – fenomen kulinarny” – Magazyn Kulinarny Smakosz – https://smaker.pl
5. [5] „Techniki pieczenia ciast drożdżowych i keksów” – Akademia Kulinarna – https://aniagotuje.pl
6. [6] „Tradycyjne polskie wypieki świąteczne” – Polski Instytut Kulinarny – https://przyslijprzepis.pl
7. [7] „Bakalie w polskiej kuchni – historia i zastosowanie” – Magazyn Kulinarny – https://gotowanie.smakosze.pl